MIJN STADSNATUUR

Soms zie je opeens nieuwe feiten die je jarenlang over het hoofd zag. Simpelweg door het gegeven dat het vanzelf spreekt, niet tot je doordringt. Het feit waar ik me bewust van werd noem ik – voorlopig – ‘mijn stadsnatuur’. Als benaming misleidend, omdat de tegenstelling die er in besloten ligt onverzoenlijk lijkt.

Het moment waar ik over spreek beleefde ik enige dagen nadat ik een verhaal dat ik veertig jaar geleden schreef publiceerde op mijn weblog. Over het laatste deel van mijn reis door Canada en Amerika in 1978. Niet dat ik tijdens die reis geen natuur heb gezien, of wat stadsnatuur wordt genoemd – de parken en groenstroken die stedelijke conglomeraties van leefbare plekken voorzien. Nee, natuur kun je dat niet noemen. Hooguit een menselijke constructie. Al zal een landschapsarchitect dat wellicht nuanceren.

Wat me nu opviel in mijn eigen tekst was het ontbreken van natuurbeschrijving. Terwijl ik toch heus onder de indruk ben geweest van de Rocky Mountains met hun erosie, de eindeloze lege velden van Washington naar Montana – omzoomt met telefoonpalen – de heuvels en bossen van North en South Dakota, en de onmetelijke meren in Illinois. Die natuur, in dat grote land dat ooit wildernis was – en nog steeds als zodanig op veel plaatsen bestaat – omringt het stadsgeweld waar alle infrastructuur toe leidt, met een oorverdovende stilte.

Alsof stedelijke verschijningen slechts vluchtstroken zijn waarop de geciviliseerde mens zich kan terugtrekken in een illusie van veiligheid, habitat en overzichtelijkheid die we ‘thuis’ noemen.

Nou, dat ben ik. Het ligt er maar aan waar je de focus legt. Ik had het zelf niet door. Voor de leden van de Cowichan stam, waar ik twee weken met mijn Canadese studievrienden logeerde, was het direct duidelijk. De jongeman die zich iedere ochtend ging scheren bij de rivier en zijn wangen met After Shave besprenkelde was stadsmens. Die vriendelijk geplaagd werd met zijn gedrag door de opmerking ‘so you want to be lunch for mosquitos’. In de praktijk viel dat mee. Maar op die plek, in die tijd, in dat domein van bergen, meren en eindeloze bossen – minstens 50 km verwijderd van de kleinste dorpse enclave – leerde ik lang-zamer-hand dat wildernis andere wetten in zich draagt dan de wetmatigheden die me bekend waren.

Met als achtergrond het geluid van wind, vogels en bergbeken zijn de wetten van de stad afwezig. Zeker van een Europese stad. Laat staan van een stad in het kleinste, best georganiseerde land ter wereld. Waar niets door toeval of zonder mensenhanden ontstaat.


handroller

MY URBAN NATURE

Sometimes you suddenly see new facts that you have overlooked for years. Simply by the acknowledgement that it speaks for itself, does not get through to you. I call the fact that I became aware of – for the time being – ‘my urban nature’. Misleading as a name, because the contradiction contained therein seems irreconcilable.

I experienced the moment I am talking about a few days after I published a story I wrote forty years ago on my blog. About the last part of my trip through Canada and America in 1978. Not that I did not see any nature during that trip, or what is called urban nature – the parks and green areas that provide liveable places for urban conglomerations. No, you cannot call that nature. At most a human construction. Although a landscape architect can qualify otherwise.

What now struck me in my text was the lack of nature description. While I have been impressed by the Rocky Mountains with their erosion, the endless empty fields from Washington to Montana – lined with telephone poles – the hills and forests of North and South Dakota, and the vast lakes in Illinois. That nature, in that large country that was once wilderness – and still exists as such in many places – is what surrounds the urban violence that all infrastructure leads to, with a deafening silence.

As if urban appearances are just emergency lanes on which civilized people can retreat to an illusion of security, habitat and clarity that we call “home”.

Well that’s me. It depends on where you put the focus. It was not clear for myself. For the members of the Cowichan tribe, where I spent two weeks with my Canadian college friends, it was immediately clear. The young man who shaved by the river every morning and sprinkled his cheeks with After Shave was a city dweller. Who was kindly plagued with his behavior by the comment “so you want to be lunch for mosquitos”. In practice, that was not so bad. But in that place, at that time, in that domain of mountains, lakes and endless forests – at least 50 km away from the smallest village enclave – I slowly learned that wilderness contains different laws than those that were known to me.

With the sound of wind, birds and mountain streams as background the laws of the city are absent. Certainly of a European city. Let alone a city in the smallest, most organized country in the world. Where nothing happens by chance or without human hands.


3 thoughts on “MIJN STADSNATUUR

  1. Hoi Huub, wat mooi weer. Mij was het ontbreken van de natuur niet opgevallen, maar ik moet mij dan ook met jou scharen onder de stadse jongens uit dat kleine op en top georganiseerde landje waar rauwe, oorspronkelijke natuur eigenlijk niet meer bestaat. En direct als ik dit schrijf vraag ik mij af wat ‘oorspronkelijk’ dan wel betekent. De natuur zelf heeft lak aan een dergelijk onderscheid.

    PS
    Ik heb je automaatje voor shaggies herkend 😉

  2. Hoi Stan,

    Grappig dat laatste… een relict van mijn vader.
    Eigenlijk een ander verhaal dus.

    Tja oorspronkelijk staat voor mij in dit kader voor ‘niet uit te roeien’. Ik herinner me een medestudent uit Duitsland die een fotoserie had gemaakt van alle sprietjes en plantjes die doodleuk door de stoeptegels heen kwamen in de hele stad. Fascinerend. Dichter in de buurt was een horeca gelegenheid in een recreatiegebied een jaar dicht en toen ik er langskwam bleek de hele tent en het terras volledig overgroeid met wat onkruid heet. Zoiets dus. Als er geen mensen in de buurt zijn regelt dat zichzelf. Die onoverwinnelijke levenskracht is volgens mij de natuur. Ook de onze trouwens. Fijne dag!

    Hartelijks van Huub

  3. Ha, gelukkig, zo bezien staat er dus in Nederland nog veel oorspronkelijks tussen de stoeptegels!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close